Persbericht RC 1.99

RESTITUTIECOMMISSIE ADVISEERT TOT TERUGGAVE VAN SCHILDERIJ VAN DE VELDE

De Restitutiecommissie heeft de staatssecretaris van OCW geadviseerd over een claim op roofkunst uit de Nederlandse Rijkscollectie. De commissie adviseert tot toewijzing van een claim op het schilderij Winterlandschap van Jan van de Velde II uit de collectie van het Rijksmuseum.

Het schilderij Winterlandschap van Jan van de Velde II uit het Rijksmuseum werd geclaimd door de erfgenamen van Curt Glaser, een prominente Duitse kunsthistoricus van joodse afkomst. Vanaf 1924 was Glaser directeur van de Staatliche Kunstbiliothek te Berlijn. In haar advies zet de commissie uiteen hoe Glaser al spoedig na de machtsovername door de nazi's in Duitsland in 1933 te maken kreeg met anti-joodse maatregelen en vervolging. Zo gelastten de nazi-autoriteiten Glaser zijn woning te ontruimen en te verlaten, waarna de Gestapo er zijn hoofdkwartier vestigde. Ook verloor Glaser zijn baan op grond van een wet die de verwijdering van joden en politieke tegenstanders uit het ambtenarenapparaat regelde. Ter voorbereiding van zijn vlucht uit Duitsland veilde Glaser zijn uitgebreide kunst- en boekenverzameling. Onder deze werken bevond zich het schilderij van Van de Velde II. Glaser wist vervolgens in juli 1933 met zijn vrouw Duitsland te ontvluchten. Hij overleed in 1943 in de Verenigde Staten. Het schilderij van Van de Velde II kwam, na een aantal omzwervingen, in 1935 terecht in het Rijksmuseum, door een schenking van een particuliere verzamelaar. Sindsdien is het kunstwerk onderdeel van de Nederlandse rijkscollectie. Omdat het schilderij van Van de Velde II rijkseigendom is, valt deze claim onder het ruimhartige restitutiebeleid van de Nederlandse regering. 

De Restitutiecommissie is van oordeel dat Curt Glaser het schilderij in 1933 onvrijwillig verloor, als gevolg van de vervolgingsmaatregelen die het naziregime tegen hem ondernam. Zij adviseert de staatssecretaris daarom het schilderij aan zijn erfgenamen terug te geven. 

De Restitutiecommissie 
Sinds januari 2002 adviseert de Restitutiecommissie de staatssecretaris van OCW over claims op cultuurgoederen in bezit van de rijksoverheid. Daarnaast kan de Restitutiecommissie een bindend advies uitbrengen over een geschil tussen twee partijen over een cultuurgoed dat niet in het bezit is van de rijksoverheid.

Betreffende adviezen: