Persbericht RC 3.93

BINDEND ADVIES INZAKE GESCHIL OVER SCHILDERIJ VAN JAN STEEN 

De gemeente Den Haag verkoopt haar deel van het schilderij Het huwelijk van Tobias en Sarah van Jan Steen aan mevrouw Von Saher-Langenbein. Den Haag en Von Saher, schoondochter van de bekende kunsthandelaar Jacques Goudstikker, wilden de eigendom van het kunstwerk niet langer delen. Zij verzochten de Restitutiecommissie hierover een bindend advies te geven. In de loop van de procedure bereikten partijen overeenstemming over deze verkoop. In overeenstemming met de wens van partijen legde de Restitutiecommissie deze verkoop vast in het bindend advies. 
 

Het huwelijk van Tobias en Sarah bevindt zich momenteel in Museum Bredius in Den Haag. Dat dit schilderij van Jan Steen aan twee eigenaren toebehoort, is het gevolg van een restauratie in 1996. Daarbij werden de twee voordien gescheiden onderdelen van het werk fysiek met elkaar verenigd. Tot aan de restauratie behoorde het ene deel,Aartsengel Rafaël, toe aan de gemeente Den Haag; de Nederlandse Staat was eigenaar van het andere deel, Het gebed van Tobias en Sarah. De Staat en de gemeente besloten gezamenlijk tot de fysieke vereniging van beide delen en spraken daarbij een eigendomsverhouding af van 76% voor de Staat en 24% voor de gemeente. Die percentages baseerden zij op het verschil in taxatiewaarden van de twee onderdelen.  

In 2006 droeg de Staat, naar aanleiding van een restitutieverzoek (NK 2726, RC 1.15 Goudstikker), zijn eigendomsrechten over aan mevrouw Von Saher. Von Saher en de gemeente wensten het bezit van het schilderij niet blijvend te delen, maar wilden de vereniging van het werk ook niet ongedaan maken. Omdat zij geen oplossing vonden voor dit geschil, vroegen zij de Restitutiecommissie om een bindend advies. Aankoop door de gemeente van het eigendomsdeel van Von Saher, zoals de commissie aanvankelijk voorstelde, bleek onmogelijk doordat de gemeente niet over de vereiste fondsen beschikte. Het bindende advies van de Restitutiecommissie is daarom nu, dat de gemeente Den Haag gehouden is haar deel aan Von Saher te verkopen, en dat Von Saher - naast betaling van de koopprijs - gehouden is tot betaling aan de gemeente van een proportioneel deel van de restauratiekosten.  

Het advies (RC 3.93) legt tevens de afspraak vast, dat de gemeente de rechter verzoekt om opheffing van een nu nog op het schilderij rustende testamentaire last. Alleen dan is verkoop door de gemeente mogelijk. Bij opheffing van die last is de gemeente gehouden tot overdracht van haar eigendomsdeel aan mevrouw Von Saher, tegen betaling door Von Saher van EUR 622.478,54 aan de gemeente. Von Saher zal daarmee de volledige eigendom van het schilderij verkrijgen. 

De Restitutiecommissie 
Sinds januari 2002 adviseert de Restitutiecommissie de minister van OCW over claims op cultuurgoederen in bezit van de rijksoverheid. Daarnaast kan de Restitutiecommissie een bindend advies uitbrengen over een geschil dat twee partijen voorleggen over een cultuurgoed dat niet in het bezit is van de rijksoverheid. In een dergelijk bindend advies oordeelt de commissie op basis van redelijkheid en billijkheid.

Meer informatie

Voor meer informatie kunt u contact opnemen met mr. Evelien Campfens, secretaris/rapporteur van de Restitutiecommissie, telefoon (070) 376 59 92.