Persbericht RC 3.95

BINDEND ADVIES IN GESCHIL OVER SCHILDERIJ ROAD TO CALVARY

DEN HAAG - De Restitutiecommissie heeft een bindend advies uitgebracht in een geschil over de verdeling van de verkoopopbrengst van eenschilderij in particulier bezit. Het gaat om Road to Calvary van de Brunswijker Monogrammist (16e eeuw). 

Het schilderij Road to Calvary is 75 jaar geleden, bij een gedwongen veiling in nazi-Duitsland, uit het bezit geraakt van de joodse familie Oppenheimer. De huidige eigenares is een Nederlandse particulier die het kunstwerk wil verkopen. De partijen waren verdeeld over de vraag welk deel van de opbrengst toekomt aan de familie Oppenheimer. In een bindend advies heeft de Restitutiecommissie nu bepaald dat de huidige eigenares na mogelijke verkoop een derde deel van de netto-opbrengst moet afstaan aan de familie Oppenheimer.

De commissie kon vaststellen dat het echtpaar Rosa en Jakob Oppenheimer het bezit van het schilderij onvrijwillig heeft verloren tijdens het naziregime, en wel bij een zogenaamde Judenauktion in een Berlijns veilinghuis in 1935. De huidige verzoekers aan de zijde van de familie Oppenheimer zijn kleinkinderen van het echtpaar Oppenheimer. De familie ontdekte de verblijfplaats van Road to Calvary in 2006 na een melding van veilinghuis Sotheby's te Amsterdam, waar het voor taxatie was aangebracht. 

De huidige eigenares heeft het bezit van het kunstwerk door vererving verkregen van haar vader, die in 1999 overleed. Haar vader heeft het schilderij waarschijnlijk in de periode 1985-1995 gekocht op een rommelmarkt of braderie in Noord-Holland voor een bedrag van rond de honderd gulden. Het kunstwerk is onlangs getaxeerd op een bedrag van 80.000 euro. De huidige eigenares wil het schilderij Road to Calvary verkopen, maar de partijen konden het niet eens worden over een eventuele verdeling van de opbrengst bij verkoop. Daarom verzochten zij de Restitutiecommissie om een bindend advies. De commissie oordeelde dat, naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid, in de bijzondere omstandigheden van dit geval het aandeel van de huidige eigenares tweemaal zo zwaar dient te wegen als dat van de familie Oppenheimer. Volgens dit advies zal, na verkoop, een derde gedeelte van de netto-opbrengst van het schilderij aan de familie Oppenheimer moeten worden afgestaan. Daarmee brengt de commissie tot uitdrukking dat het eigendomsrecht van de huidige bezitter boven elke twijfel verheven is en in deze zaak uiteindelijk het meeste gewicht in de schaal legt. Tegelijkertijd heeft het bezit vanRoad to Calvary als object van roofkunst een morele verplichting doen ontstaan ten aanzien van de familie Oppenheimer.

De Restitutiecommissie 
Sinds januari 2002 adviseert de Restitutiecommissie de minister van OCW over claims op cultuurgoederen in bezit van de rijksoverheid. Daarnaast kan de Restitutiecommissie een bindend advies uitbrengen over een geschil tussen twee partijen over een cultuurgoed dat niet in het bezit is van de rijksoverheid. Daarbij vormen ‘redelijkheid en billijkheid' het toetsingskader.

Meer informatie
Voor meer informatie kunt u contact opnemen met mr. Evelien Campfens, secretaris/rapporteur van de Restitutiecommissie, telefoon (070) 376 59 92.