Restitutiecommissie adviseert over vier roofkunstclaims

DEN HAAG – De Restitutiecommissie heeft de Staatssecretaris van OCW geadviseerd over vier claims op in totaal 23 kunstwerken uit de Rijkscollectie. De commissie adviseert vijf kunstwerken terug te geven aan de erfgenamen van de voormalige eigenaren. De adviezen zijn overgenomen door de staatssecretaris.

Op 19 december 2011 bracht de commissie toewijzend advies uit over een verzoek tot teruggave van twee schilderijen. De commissie oordeelde dat de twee schilderijen oorspronkelijk in bezit waren van de Franse kunsthandelaar en politicus Edouard Jonas en in 1940 te Bordeaux in beslag zijn genomen in opdracht van Hermann Göring. In 1944 vormden de werken onderdeel van een transactie waarbij Göring de werken afstond aan kunsthandelaar Alois Miedl in ruil voor een werk van Vermeer, dat later een vervalsing door Han van Meegeren bleek. Na de oorlog kwamen de twee schilderijen terecht in de NK-collectie. De commissie heeft geadviseerd de schilderijen aan de erven van Jonas te restitueren. [RC 1.117]

De commissie bracht op 21 november 2011 een afwijzend advies uit over drie kunstwerken die in bezit zouden zijn geweest van de joodse bankier Adolf Arnhold. Omdat het naar het oordeel van de commissie niet in hoge mate aannemelijk was dat de kunstwerken oorspronkelijk eigendom waren van Arnhold, adviseerde de commissie de staatssecretaris het verzoek af te wijzen. [RC 1.61-A]

De commissie adviseerde tot (gedeeltelijke) toewijzing in een derde advies van 14 november 2011. Zij concludeerde hierin over drie objecten van keramiek dat deze inderdaad eigendom waren van de joodse antiquair Aron Salomon Hiegentlich. Daarnaast stelde de commissie vast dat Hiegentlich het bezit van deze voorwerpen onvrijwillig verloor tijdens de oorlog. Voor een vierde object van keramiek, waarover de claim zich uitstrekte, adviseerde de commissie tot afwijzing omdat dat voorwerp geen eigendom van Hiegentlich bleek te zijn geweest. Op basis hiervan adviseerde de commissie om drie van de vier geclaimde kunstvoorwerpen terug te geven aan familie van Hiegentlich. [RC 1.116]

In het vierde advies, van 13 oktober 2011, adviseerde de commissie tot afwijzing van een claim op veertien kunstwerken die in 1940 via de joodse kunsthandelaar De Haan in bezit waren gekomen van de Duitse kunsthandelaar Alois Miedl. De commissie achtte het niet in hoge mate aannemelijk dat de werken oorspronkelijk eigendom waren van De Haan. Evenmin waren er aanwijzingen dat Miedl bij de transacties directe dwang of druk heeft uitgeoefend op De Haan. [RC 1.106]

De Restitutiecommissie
Sinds januari 2002 heeft de Adviescommissie Restitutieverzoeken Cultuurgoederen en Tweede Wereldoorlog 107 adviezen uitgebracht en werden 130 claims aan haar voorgelegd. De commissie staat onder voorzitterschap van Willibrord Davids.

Meer informatie
Voor meer informatie kunt u contact opnemen met Evelien Campfens (secretaris/rapporteur), telefoon (070) - 376 59 92.

Betreffende adviezen: